काठमाडौं । दक्षिण अफ्रिकाकी पूर्व न्यायविद् नाभनेथेम ‘नाभी’ पिल्लेले यस वर्षको नोबेल शान्ति पुरस्कार जितेकी छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले लामो समयदेखि पुरस्कार पाउने इच्छा व्यक्त गर्दै आए पनि यस वर्ष उनको चाहना पूरा हुन सकेन।
शुक्रबार नर्वेको राजधानी ओस्लोमा पुरस्कार घोषणा गर्दै नोबेल समितिले युद्ध अपराध, मानवताविरुद्धका अपराध र नरसंहारमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई कानुनी कठघरामा ल्याउन पिल्लेले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको जनाएको छ।
समितिका अनुसार पिल्लेले शान्ति प्रवर्द्धन तथा अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको कार्यान्वयनमा उल्लेखनीय योगदान दिएकी छन्। गम्भीर अन्तर्राष्ट्रिय अपराधमा संलग्न व्यक्तिहरूमाथि कानुनी कारबाही सुनिश्चित गर्न उनले गरेको प्रयासलाई पुरस्कारका लागि महत्त्वपूर्ण आधार मानिएको छ।
नोबेल समितिका अनुसार यस वर्ष शान्ति पुरस्कारका लागि २८७ उम्मेदवार मनोनयनमा परेका थिए। तीमध्ये २०८ व्यक्ति र ७९ संस्था थिए।
पुरस्कारका सम्भावित दाबेदारका रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष केन्द्र, सुडानका आपत्कालीन उद्धार टोली, युक्रेनमा बालबालिकाको अधिकारका लागि काम गर्ने अभियन्ता तथा दुई प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय अदालतको नामसमेत चर्चामा थियो।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफू नोबेल शान्ति पुरस्कारको हकदार भएको दाबी गर्दै आएका थिए। विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय द्वन्द्व समाधानमा आफ्नो भूमिकालाई आधार बनाउँदै उनले पुरस्कारप्रति चासो देखाउँदै आएका थिए।
इरानसँग जारी युद्धका बीच ट्रम्पको पुरस्कारप्रतिको आकांक्षा र सम्भावित उम्मेदवारीले यस वर्षको नोबेल शान्ति पुरस्कारलाई थप चर्चामा ल्याएको थियो। तर नोबेल समितिले यस वर्ष पिल्लेलाई पुरस्कार दिने निर्णय गरेको छ।
